Ciasto w kształcie studenterhue.

Ukończenie szkoły w Danii

Oficjalne zakończenie nauki w placówce drugiego stopnia, to w Danii naprawdę wielkie wydarzenie. Absolwenci liceów i szkół profilowanych świętują z tak ogromną pompą, że nawet współobywatele niemający z edukacją wiele wspólnego wiedzą, że nadszedł TEN DZIEŃ – koniec roku szkolnego. Obchody mają wyjątkowo intensywny charakter zapewne dlatego, że dla wielu uczniów oznacza to zakończenie edukacji na dobre. W Danii nie ma nacisku społecznego na studiowanie, a godne życie można prowadzić mając pracę, niewymagającą wygórowanych kwalifikacji. Dlatego naukę na poziomie uniwersyteckim kontynuują w większości osoby realnie zainteresowane konkretną dziedziną wiedzy.

Czapki włóż!

Nieodłącznym elementem tradycji ukończenia szkoły jest tzw. studenterhue, czyli specyficzna czapka z daszkiem, przepaską w określonym kolorze oraz przypinkami lub haftami. Dawniej studenckie czapki były elementem mundurków, które przywdziewali adepci Uniwersytetu Kopenhaskiego. Nota bene inspiracją dla duńskich czapek byli Szwedzi, a konkretnie brać studencka z Uniwersytetu Uppsali. W XIX w. nastąpił odwrót od mundurków, lecz tradycja czapek przetrwała do dnia dzisiejszego. Początkowo typy czapek były dwa, przy czym dawały one rozróżnienie egzaminów końcowych, do jakich przystępował dany uczeń. Czapki w kolorze czarnym zarezerwowane były dla humanistów, zaś białe dla zdających egzamin dojrzałości z języka nowożytnego oraz matematyki. Ponadto dawniej noszenie na głowie studenterhue wiązało się z nieprzeciętnym zaszczytem, gdyż zaledwie garstka osób mogła pochwalić się wykształceniem ponadpodstawowym.

Ciasto w kształcie studenterhue.
Ciasto w kształcie studenterhue.

W latach 70-tych XX wieku zaczęły powstawać nowe szkoły drugiego stopnia, m.in. handlowe (HHX), techniczne (HTX) oraz przygotowawcze do egzaminów uniwersyteckich (HF), których absolwenci również mieli prawo zakładać studenterhue. Potem do tego zaszczytnego grona dołączyły osoby kończące SOSU (Social- og sundhedsassistentuddannelsen) oraz dziesiątą klasę (jest to klasa dodatkowa dla osób, które nie czują się gotowe do pójścia na studia, chciałyby usystematyzować wiedzę lub po prostu spędzić produktywnie dodatkowy rok, zastanawiając się nad dalszą ścieżką edukacji lub kariery). Każdy rodzaj szkoły ma swój własny wzór czapki ze specyficznymi kolorami, wzorami i przypinkami. Na przykład absolwenci liceów ogólnokształcących mają białą czapkę z czarnym daszkiem i opaską w kolorze czerwonego wina, a także przypinką lub haftem z krzyżem maltańskim. Z kolei uczniowie ze szkół technicznych mają granatowy pasek i przypinkę z logo technikum. Czapki ogrodników są czarne, zaś pedagogów – granatowe. Czapki są robione na zamówienie i dopasowane indywidualnie do każdego ucznia. Firma, która podejmuje się realizacji zlecenia, jest zobowiązana do zmierzenia obwodów głów swoich nastoletnich klientów. Cena czapki waha się od 500 do 1500 DKK w zależności od jakości materiałów i ilości akcesoriów.

Oto różne rodzaje czapek przypisane do typu placówek. Fot. www.yndefuld.dk
Oto różne rodzaje czapek przypisane do rodzajów placówek. Źródło: www.yndefuld.dk

 

Czapkowe przesądy i zwyczaje

Piękna tradycja studenterhue wiąże się z masą przesądów i zwyczajów, których każdy szanujący się absolwent przestrzegać powinien. Przymierzanie czapki przed napisaniem ostatniego egzaminu przynosi pecha, zaś jedynym sposobem na zdjęcie uroku jest trzykrotne przeskoczenie przez czapkę do tyłu. Bardzo popularne jest zbieranie podpisów kolegów i koleżanek z roku oraz nauczycieli na podszewce czapki, przy czym imię ukochanej osoby powinno znajdować się w centrum. W kiepskiej sytuacji są uczniowie z najmniejszym i największym obwodem głowy. Zgodnie z tradycją muszą oni postawić kratę piwa swoim klasowym ziomkom. Motywy i kolory czapek pojawiają się również w kilku przyśpiewkach szkolnych, które nierozerwalnie łączą się ze świętowaniem.

Zakończenie średniego etapu nauki wiąże się z hektolitrami alkoholu, którego nie szczędzą sobie absolwenci, zostawiając za sobą mnóstwo pustych puszek i butelek. Kultową zabawą jest picie piwa z… czapki! Jako że są one wykonane z nieprzemakalnego płótna, złoty trunek znakomicie trzyma się w środku. Na dodatek pod względem objętości czapka wygrywa z dowolnym kuflem. Popularne są również zabawy alkoholowe, w których przegrani muszą wypić karne kolejki piwa lub wykonać jakieś (zazwyczaj upokarzające) zadanie. Pijackie poczynania należy także oznaczyć na czapce ku pamięci. Osoby, które wytrwały do świtu, na brzegu czapki powinny wyciąć trójkąt. Ci, którzy zdołali opróżnić samodzielnie całą kratę piwa, wycinają kwadrat, zaś śmiałkowie decydujący się na kąpiel w jeziorze lub morzu na golasa, przycinają brzeg w kształcie fali.

Impreza z okazji ukończenia szkoły.
Impreza domowa z okazji ukończenia szkoły. Wśród gości – rodzina, przyjaciele i sąsiedzi.

Przebierańcy, ciężarówki i wozy strażackie

Absolwenckie tradycje udzielają się całemu miastu. Po ulicach, skwerach i bulwarach przejeżdżają ciężarówki z grupami radosnych nastolatków. Towarzyszą im okrzyki, tańce, głośna muzyka. Tak ogromna dawka młodzieńczej energii jest wybuchowa dla zazwyczaj sennych i spokojnych duńskich miasteczek. Mieszkańcy zatrzymują się, by przyjrzeć się tej paradnej fieście oraz pomachać do absolwentów. Niektóre szkoły wynajmują wręcz wozy strażackie, co wiąże się z armatkami wodnymi i innymi szaleństwami. Zdarza się, że absolwentów pakuje się na wozy, które ciągną konie, a nawet traktory. Wieczorem natomiast po miastach krążą imprezowe autobusy, wożące rozbawionych i pijanych nastolatków. Pojazdy zazwyczaj ozdobione są wstążkami, balonami, kwiatami, duńskimi flagami i plakatami o zabawnych treściach. Jeżeli zobaczycie uczniów biegnących za pojazdem, możecie być pewni, że są to klasowi prymusi, którzy najlepiej zdali egzaminy końcowe i za „karę” mogą dołączyć do reszty dopiero na najbliższym przystanku.

Często w zabawę zaangażowani są rodzice uczniów. Przed swoimi domami rozstawiają oni stoły z przekąskami i słodkościami, a także zgrzewki z napojami gazowanymi oraz piwem. Tym samym krzykliwa gromada na wozach lub ciężarówkach pielgrzymuje od domu do domu w celu uzupełnienia zapasów spożywczych. Jedno jest pewne – absolwenci chcą, żeby dzień ukończenia szkoły był niezapomniany i spektakularny. Motyw graduation w duńskim stylu jest tak silnym elementem kulturowym, że regularnie pojawia się w duńskich produkcjach filmowych. Uczniów w czapkach można zobaczyć m.in. w finałowej scenie oscarowego filmu „Na Rauszu”. Dzień ukończenia szkoły jest również ważną częścią fabuły serialu „Equinox”, który na początku roku zadebiutował na Netflixie.

Wszystkim absolwentom szkół drugiego stopnia gratuluję pomyślnie zdanych egzaminów oraz życzę powodzenia na dalszej drodze nauki lub kariery! Held og lykke!

 

________________________________

Źródła:

https://uddannelseshistorie.dk/ (dostęp: 24.06.2021)

https://samvirke.dk/artikler/her-er-12-studenterhue-regler (dostęp: 24.06.2021)

https://www.yourdanishlife.dk/five-things-your-graduate-wont-tell-you-about-their-cap-studenterhue-and-a-bit-of-cap-history/ (dostęp: 24.06.2021)

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *