Højskolesangbogen – najpopularniejszy śpiewnik w Danii

W 1894 roku ukazało się pierwsze wydanie højskolesangbogen – śpiewnika zawierającego duńskie pieśni ludowe i psalmy. Ta kultowa książeczka jest niekwestionowanym liderem wśród śpiewników w Danii, a łączny nakład wszystkich wydań przekroczył trzy miliony egzemplarzy.

 

Fot. hojskolesangbogen.dk

W XIX wieku w Danii rozwinęła się kultura wspólnego śpiewania podczas imprez okolicznościowych. Początkowo zwyczaj obejmował wyłącznie zamożniejszych Duńczyków, zaś intonowane pieśni zawierały liczne odniesienia do tradycji antycznej. Sytuację zmienił wzmożony duch narodowego romantyzmu, połączony ze zmianami w szkolnictwie. Nowa ustawa nakładała powszechny obowiązek szkolny, co rozprzestrzeniło naukę czytania i pisania, także wśród ludności z obszarów wiejskich. Wielkim entuzjastą powszechnego dostępu do edukacji był Nikolaj Frederik Severin Grundvig, uważany za ojca duńskich uniwersytetów ludowych. We wspólnym śpiewaniu widział on nie tylko zajęcie integrujące uczniów, ale także platformę do krzewienia narodowego patriotyzmu. Pod koniec XIX wieku trzy szkoły ludowe wydały zbiór ok. 700 utworów, głównie autorstwa samego Grundviga, które stanowiły podwaliny śpiewnika højskolesangbogen.

Pierwszy śpiewnik dla szkół ludowych pt. Højskolesangbogen. Sangbog for den danske folkehøjskole został opublikowany w 1888 roku przez Jensa Beka i Johana Laursena. To pionierskie wydanie zawierało 581 pieśni. W 1894 roku format został przejęty przez Związek Szkół Ludowych i Wiejskich, zaś całość zredagował kompozytor i nauczyciel Heinrich Nutzhorn. Początkowo nakłady śpiewnika były stosunkowo niewielkie, ale częste. Ważną rolę odegrało wydanie 13. z 1939 roku, które wykorzystywane było przez duńskich żołnierzy, walczących w czasie II wojny światowej. Pieśni skutecznie krzewiły ducha narodowego i wyrażały sprzeciw wobec niemieckiej okupacji. Dlatego wydanie “wojenne” wydrukowano aż w 335 700 kopii. Kolejne edycje wzbogaciły książkę o pieści w językach obcych. Aktualnie w sprzedaży jest 19. wydanie śpiewnika z listopada 2020 roku, zawierające 601 utworów w zapisie zarówno nutowym, jak i tekstowym. Poszczególne pieśni i psalmy dotyczą tak szerokiej tematyki jak życie, wiara, wolność, wspólnota, pory roku, pory dnia, miłość oraz historia. W spisie treści, oprócz duńskich klasyków, pojawiają się m.in. piosenki z Norwegii, Szwecji, Finlandii, Islandii, Grenlandii i Wysp Owczych, a także garść utworów anglojęzycznych.

Śpiewniki wciąż są nieodłączną częścią codzienności w højskole. Pieśni śpiewa się już z rana, podczas tzw. morgensamling, czyli trwających kilkanaście minut porannych zebrań. Oprócz tego piosenki intonuje się przed posiłkami lub tuż po nich, podczas imprez okolicznościowych oraz z okazji odwiedzin gości. Co ciekawe, śpiewnik zawiera całą gamę klasyków, począwszy od duńskich odpowiedników O mój rozmarynie po Wind of Change Scorpionsów. Niektóre piosenki z najnowszego wydania wskazują na zmiany społeczne w Danii. Przykładem jest utwór Ramadan i København. Umieszczenie go w śpiewniku wzbudziło kontrowersje na poziomie politycznym wśród przedstawicieli partii konserwatywnych.

Aktualnie książka dostępna jest w księgarniach na terenie całej Danii, a także online na stronie www.hojskolesangbogen.dk. Cena książki wynosi 295 DKK, a wersja z powiększoną czcionką – 395 DKK. Oprócz tego na stronie dostępne są profesjonalne nuty, a także Højskolesangbogen dla dzieci. Jeżeli w najbliższym czasie planujecie pobyt w højskole, już teraz zaopatrzcie się w swój egzemplarz!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.