Duński paszport jest dokumentem potwierdzającym obywatelstwo duńskie

Duńskie obywatelstwo – jak je uzyskać i czy warto?

Droga do otrzymania duńskiego obywatelstwa jest długa, żmudna, kosztowna i nierzadko wyboista. Mimo to duński paszport jest jednym z najbardziej wartościowych na świecie i w 2021 roku zajął czwarte miejsce na liście Passport Index. Posiadacze duńskiego dokumentu podróżnego mogą wjechać bez wizy do dziewięćdziesięciu dziewięciu krajów, a w trzydziestu czterech otrzymają wizę na granicy. Tym samym daje im to łatwy dostęp do 66% krajów świata. Duńskie obywatelstwo można otrzymać na dwa sposoby – poprzez urodzenie lub naturalizację. W Danii obowiązuje prawo krwi, więc obywatelami duńskimi mogą zostać osoby posiadające duńskiego rodzica lub rodziców, przy czym para nie musi pozostawać w formalnym związku. Innym sposobem jest naturalizacja, z którą wiąże się szereg wymagań. Oto niektóre z nich!

Duński paszport jest dokumentem potwierdzającym obywatelstwo duńskie
Duński paszport jest dokumentem potwierdzającym obywatelstwo duńskie

Rezydencja w Danii

Długość nieprzerwanej legalnej rezydencji na terenie Danii uprawniająca do aplikowania o duńskie obywatelstwo, zależy od sytuacji życiowej kandydata na Duńczyka. Standardowa długość rezydencji wymagana do składania wniosku, wynosi (aż!) dziewięć lat. Istnieje jednak szereg odstępstw od reguły. Najłatwiej mają w tym przypadku obywatele innych krajów nordyckich (Szwecja, Norwegia, Finlandia, Islandia), którzy o duńskie obywatelstwo mogą wystąpić już po dwóch latach od zameldowania się w Danii. Cudzoziemcy będący w zalegalizowanym związku małżeńskim lub partnerskim, mogą aplikować o obywatelstwo po okresie 6-8 lat w zależności od długości trwania związku. Natomiast osoby posiadające status uchodźcy, mogą składać wniosek po dziewięciu latach nieprzerwanego mieszkania w Danii. Dzieci obcokrajowców, które trafiły do Danii przez piętnastym rokiem życia, mogą wystąpić o obywatelstwo tuż po ukończeniu osiemnastego roku życia. Taryfa ulgowa obowiązuje również tych, którzy skończyli w Danii studia lub uzyskali wykształcenie zawodowe. Mogą się oni ubiegać o obywatelstwo po pięciu latach ciągłej rezydencji. Specjalne przepisy dotyczą również przedstawicieli mniejszości duńskiej w Niemczech oraz osób, które z jakichś przyczyn zrzekły się duńskiego obywatelstwa i chcą aplikować o jego przywrócenie.

Znajomość języka

Jednym z wymogów otrzymania duńskiego obywatelstwa jest wykazanie znajomości języka duńskiego na poziomie B2. W tym celu należy przystąpić do egzaminu Dansk 3. Jest to płatny egzamin państwowy i jego cena wynosi obecnie 1417 DKK. Sesje egzaminacyjne odbywają się tylko dwa razy w roku – w 2021 roku w maju i w listopadzie. Dansk 3 składa się z części pisemnej i ustnej. W niektórych przypadkach dopuszczalne jest podejście do testu na poziomie Dansk 2, jednak należy udokumentować m.in. brak uczestnictwa w kursach językowych w Danii w określonym czasie. Jest również kilka wyjątków, kiedy to udokumentowanie znajomości duńskiego nie jest wymagane. Zwolnione są z tego np. dzieci do dwunastego roku życia, osoby szwedzko- i norweskojęzyczne (świadectwo ukończenia szkoły, ze szwedzkim lub norweskich językiem nauczania jest wystarczającym potwierdzeniem znajomości języka). Przedstawiciele mniejszości duńskiej w Niemczech, również nie muszą wykazywać znajomości duńskiego poprzez zdanie egzaminu. Przywilej ten dotyczy także aplikantów starających się o duńskie obywatelstwo na Wyspach Owczych i Grenlandii (więcej w sekcji: Wyspy Owcze i Grenlandia). Również osoby z problemami zdrowotnymi, które w realny sposób uniemożliwiają naukę języka, są zwolnione z przystąpienia do testu. W ich przypadku wymagane jest jednak dostarczenie szczegółowej dokumentacji medycznej, potwierdzającej szczególny stan aplikanta oraz historię choroby.

Solidne przygotowanie do egzaminu z języka duńskiego to podstawa!
Solidne przygotowanie do egzaminu z języka duńskiego to podstawa!

Sprawdzian wiedzy o Danii

Oprócz egzaminu językowego “przyszłych Duńczyków” czeka również test z wiedzy o Danii – Indfødsretsprøven. Jest to pisemny test wielokrotnego wyboru, składający się z czterdziestu pytań,  z zakresu historii, polityki i kultury. Odbywa się tylko dwa razy w roku (w czerwcu i listopadzie – 2021)  i podobnie jak Dansk 3 – jest płatny. Cena za Indfødsretsprøven w 2021 roku wynosiła 815 DKK. Wszystkie pytania i warianty odpowiedzi są w języku duńskim. Do zaliczenia testu trzeba udzielić poprawnych odpowiedzi na minimum trzydzieści dwa pytania. Przy zwolnieniu z egzaminu wiedzy o Danii obowiązują takie same zasady jak przy zwolnieniu z części językowej. Przykładowy test z roku 2015 dostępny jest na oficjalnej stronie ministerstwa, zaś wersję z 2020 roku można znaleźć na stronie TV2. W Danii można zapisać się na kursy przygotowujące do tego egzaminu, które oferują również komplet materiałów edukacyjnych.

Samowystarczalność

Warunkiem uzyskania obywatelstwa duńskiego jest zdolność do samodzielnego utrzymania się. Przejawia się ona w nieotrzymywaniu pomocy socjalnej lub materialnej od państwa w okresie dwóch lat do momentu złożenia podania o obywatelstwo. W tym okresie aplikant nie powinien otrzymywać zasiłków pieniężnych, edukacyjnych, rehabilitacyjnych, integracyjnych ani wsparcia dla bezrobotnych. Dopuszczalne są pojedyncze kwoty lub ulgi podatkowe, niezwiązane bezpośrednio z pensją ani emeryturą. Upraszczając: osoba ubiegająca się o obywatelstwo może otrzymywać pomoc od państwa w czasie rozpatrywania wniosku, jednak jeżeli owa pomoc będzie budziła wątpliwości urzędnika, proces aplikacji może się wydłużyć lub wniosek zostanie odrzucony. Istnieje również szereg szczególnych przypadków, w których pomoc socjalna nie dyskwalifikuje kandydata, więc w tym zakresie najlepiej wypytać o szczegóły bezpośrednio w Ministerstwie.

Samowystarczalność jest jednym z warunków otrzymania obywatelstwa
Samowystarczalność jest jednym z warunków otrzymania obywatelstwa

Formalności

Rozpoczynając całą procedurę warto upewnić się, że mamy wszystkie niezbędne dokumenty. Należą do nich m.in. akt urodzenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język duński lub angielski, zaświadczenie o niekaralności, ewentualne dokumenty potwierdzające zdobycie wykształcenia w Danii czy inne – odnoszące się bezpośrednio do sytuacji życiowej kandydata. Formularze aplikacyjne dostępne są online w formacie pdf na stronie Ministerstwa ds. Cudzoziemców i Integracji. Kwestionariusz można uzupełnić online (w tym przypadku odręczny podpis zastępuje Nem ID) lub wydrukować i wypełnić odręcznie. Istotnym elementem aplikacji jest deklaracja lojalności wobec Danii oraz społeczeństwa duńskiego. W jej treści zawarte jest także potwierdzenie przestrzegania prawa duńskiego, duńskiej konstytucji, a także szacunek dla duńskich wartości i demokracji.

W ciągu ostatnich lat znacznie wzrosła opłata aplikacyjna. W 2021 roku wyniosła ona aż 3800 DKK! Dla porównania jeszcze dwa lata temu oscylowała ona na poziomie 1000 – 1200 DKK (1200 DKK w Danii i 1000 DKK na Wyspach Owczych i na Grenlandii). Najwyraźniej rosnąca liczba aplikacji zainspirowała urzędników do zasilenia państwowej kasy. Opłatę wnosi się jednorazowo przy pierwszej aplikacji. Nawet w przypadku otrzymania odmowy lub wstrzymania procedury, płatności dokonuje się tylko raz. Czas rozpatrywania wniosku wynosi aktualnie 2 – 2,5 roku, zatem należy uzbroić się w cierpliwość. Na różnych etapach postępowania kandydat jest informowany o statusie sprawy listownie. W razie wątpliwości urząd kontaktuje się z aplikantem w celu uzyskania dodatkowych informacji/dokumentów. Ukoronowaniem otrzymania obywatelstwa jest udział w ceremonii konstytucyjnej, którą organizują poszczególne gminy. W jej trakcie następuje nadanie dokumentu, potwierdzającego obywatelstwo, poprzedzone uściskiem dłoni. W Danii uczestnictwo w ceremonii jest obowiązkowe.

Dokument potwierdzający otrzymanie obywatelstwa duńskiego
Dokument potwierdzający otrzymanie obywatelstwa duńskiego

Podwójne obywatelstwo

Przez długie lata Dania była krajem pojedynczego obywatelstwa, zatem otrzymanie duńskiego paszportu wiązało się z rezygnacją z rodzimego obywatelstwa. Ten status quo uległ zmianie w roku 2015, kiedy to w głosowaniu parlamentarnym Folketing przegłosował ustawę, zezwalającą na posiadanie podwójnego obywatelstwa. Prawo oficjalnie weszło w życie rok później. Ilość wniosków o nadanie duńskiego obywatelstwa  raptownie wzrosła. Aplikowali zwłaszcza obywatele USA, Kanady, Wielkiej Brytanii, Australii oraz Skandynawowie, mieszkający na stałe w Danii. Na Wyspach Owczych Løgting zezwolił na podwójne obywatelstwo dopiero w roku 2019, a na Grenlandii wciąż obowiązuje zakaz posiadania innych obywatelstw. Oznacza to, że osoby aplikujące o naturalizację na Grenlandii, muszą uprzednio zrezygnować z pierwotnego obywatelstwa.

Wyspy Owcze i Grenlandia

Proces aplikacji wygląda nieco inaczej na terytoriach zamorskich Królestwa Danii. Chociaż mieszkańcy Wysp Owczych i Grenlandii dzielą z Duńczykami jedno obywatelstwo, różnią ich okładki paszportów, a także droga administracyjna. Rezydenci Wysp Owczych i Grenlandii mają nieco ułatwione zadanie przy ubieganiu się o duńskie obywatelstwo. Zasadniczą różnicą jest brak egzaminu z języka duńskiego oraz testu wiedzy o Danii. Władze słusznie założyły bowiem, że osoby mieszkające w tych częściach Królestwa Danii, nie mają naturalnej możliwości śledzenia spraw duńskiej metropolii, a uczenie się języka duńskiego jest tam również znacznie ograniczone. Zastępstwem dla egzaminu jest tzw. wywiad integracyjny, przeprowadzany przez pracownika policji na lokalnym posterunku. Rozmowa trwa od dwudziestu do trzydziestu minut i odbywa się w języku duńskim, farerskim lub grenlandzkim w zależności od preferencji aplikanta. Padają pytania o życie codzienne, aktywność zawodową, zainteresowania czy sprawy lokalne. Wywiad przebiega w luźnej atmosferze, jednak jego charakter jest jak najbardziej formalny. Po zakończonej rozmowie policjant sporządza raport, który dołącza do dokumentów aplikacyjnych. Zarówno na Wyspach Owczych jak i na Grenlandii łącznikiem z duńskim ministerstwem jest policja i to właśnie ona odgrywa rolę administracyjną w całym procesie. W odróżnieniu od Danii, na rubieżach Królestwa nie ma ceremonii nadania obywatelstwa, a całą niezbędną dokumentację otrzymuje się drogą pocztową. Po dostaniu potwierdzenia nadania obywatelstwa, można z miejsca udać się na posterunek policji w celu zaaplikowania o paszport.

Czy ktoś z Was miał okazję aplikować o duńskie obywatelstwo? A może macie to w planach? Podzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach. Natomiast jeśli temat interesuje Was na bardziej szczegółowej płaszczyźnie, możecie uzyskać więcej informacji pod adresem: indfoedsret@uim.dk

Źródła:

https://lifeindenmark.borger.dk/housing-and-moving/danish-citizenship/conditions-for-foreign-citizens–acquisition-of-danish-citizenship (23.04.2021)

https://www.nyidanmark.dk/da/Applying (23.04.2021)

One thought on “Duńskie obywatelstwo – jak je uzyskać i czy warto?

  1. “W niektórych przypadkach dopuszczalne jest podejście do testu na poziomie Dansk 2, jednak należy udokumentować m.in. brak uczestnictwa w kursach językowych w Danii w określonym czasie.” – jak można udokumentować brak uczestnictwa w kursach językowych? 😉

    Na https://uim.dk/arbejdsomrader/statsborgerskab/udenlandske-statsborgere/betingelser/danskkundskaber jest napisane, że Prøve i Dansk wystarczy, jeżeli że nie brało się socjalu o państwa duńskiego przez dłużej niż 6 miesięcy w ciągu ostatnich 9 lat.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *